Sterke verhalen van Sterke vrouwen wereldwijd: interview Jane en Nelleke

De Verenigde Naties richten zich met de Sustainable Development Goals op een einde aan armoede in de wereld in 2030. Deze serie zet daarop in met een focus op duurzaam ontwikkelingsdoel 5: gendergelijkheid en empowerment van meisjes en vrouwen wereldwijd.

Levenslessen in ondernemerschap

Als het leven je citroenen geeft, richt je je op kippen. Precies dat hebben Nelleke uit Nederland en Jane uit Kenia gedaan, allebei op hun eigen manier. De twee sterke vrouwen vertellen over obstakels overwinnen en slim ondernemen.

Jane Muia werd geboren in Machakos. Een droog, savanne-achtig gebied op een paar uur rijden van de hoofdstad van Kenia, Nairobi. De aankomst in haar dorpje Muthwani is deprimerend; een rijtje verwaarloosde stenen huizen in een droge, zandachtige vlakte. Dan een eenzame, verweerde pomp. Plastic waait rond, de armoede slaat je hard in het gezicht.   

En kijk, daar komt Jane aangelopen. Kordaat, monter, in een pittige groene jurk met geometrische patronen. Het doet haar ranke figuur mooi uitkomen. Ze straalt. “Kom maar mee”, zegt Jane, “dan laat ik je mijn winkel zien”.

Een bloeiende business

“In Muthwani is veel werkloosheid, mensen hangen maar wat rond. Door de droogte is alle oogst mislukt. Dan begin ik maar een bar, dacht ik. Dan kunnen mensen in ieder geval even hun leed vergeten.” Haar bar is een stenen gebouwtje met een doorgang naar een tuin, waar wat planten, tafels en stoeltjes staan. Voornamelijk mannen, de meeste dronken, bewonen vandaag de bar, waar Jane ook eten serveert. “Dit is de enige bloeiende business in Muthwani. Daar ben ik trots op”, zegt Jane.

Ook Nelleke Blok uit Lewedorp in Zeeland moest in haar leven roeien met de riemen die ze had. Samen met haar man startte ze in 1981 een akkerbouwbedrijf, maar dat bleek niet rendabel. “We hadden niet genoeg hectares, met onze beperkte winst waren we kwetsbaar. Ik ben op zoek gegaan naar nevenactiviteiten om in te investeren – een camping, bloembollen, maar dat bleek ook niet alles. Uiteindelijk kwamen ze uit bij pluimvee. Naast haar parttime baan als bacteriologisch assistente stortte Nelleke zich op vleeskippen.

Dit leek een lucratieve business voor het echtpaar Blok. Het graan van de akkerbouw was voer voor de kippen, en de mest van de kippen vloeide terug naar het land. Maar op een gegeven moment bleken de aantallen toch te klein, en uitbreiden mocht niet van de gemeente. Er kwam te weinig geld binnen. Wat moest Nelleke nu doen? Ze zat met haar handen in het haar.

Mogelijkheden zien

Maar Nelleke en Jane zijn slimme vrouwen die kansen ruiken waar kansen zijn. “Je moet met de tijden meewaaien”, zegt Nelleke. “Niet de hakken in het zand zetten als het even tegenzit, maar je blik richten op waar de ruimte, waar licht is.” Jane beaamt dat ondernemen draait om het zien van mogelijkheden. “Ik ben overtuigd christen, maar deze bar heeft wel mijn leven gered. Het helpt dat ik zelfstandig en praktisch ben ingesteld”, knipoogt ze.

Toeval of niet, beide vrouwen kwamen uiteindelijk terecht bij biologische kippen. Jane sloot zich aan bij een vrouwengroep in Machakos, die via een donatie van de Nederlandse stichting Melania 500 kippen kreeg om als groep te houden. Elke week komen de vrouwen bijeen om te bespreken hoe het gaat met de business, tot nu toe goed. De vrije uitloopkippen worden gemiddeld zo’n 3 tot 5 kilo en leggen gemiddeld zo’n twintig eieren per cyclus. Door de aanhoudende droogte in Machakos zijn de kippen een lot uit de loterij, want er zijn verder weinig manieren om geld te verdienen. 

Nelleke is ook overgestapt op biologische kippen. Zij heeft er geen 500, zoals de vrouwengroep van Jane, maar 18.000. “Dat klinkt misschien heel veel, maar wij zijn in Nederland de middenmoot, hoor. Hier moet je wel aan schaalvergroting doen, wil je het rendabel houden”, zucht ze. Ook de akkerbouw gaat nu helemaal biologisch bij de familie Blok. Nelleke vertelt dat het idealistische van biologisch mooi meegenomen is, maar er natuurlijk wel een boterham mee te verdienen moet zijn, anders had ze deze stap niet gezet.


Een kwestie van perspectief

Voor Jane en haar vrouwengroep ziet de kippenhandel er rooskleurig uit. Dat is maar goed ook, want het beetje inkomen dat ze uit de kippen (en eieren) halen is broodnodig om te overleven in het droge, harde leven van Machakos. Met de guitige Jane als voorzitter van de groep gaat dat wel goed komen, ze is slim en succesvol en weet obstakels in kansen om te zetten.

Nelleke is lid van Vrouwen van Nu en heeft verschillende bestuursfuncties vervuld. Ook strijdt ze via een biologische coöperatie voor een eerlijke prijs voor biologische eieren. Qua business zit zij nu ook goed. Over een paar jaar wil ze haar biologische bedrijf overdragen aan haar zoon. Nog maar kort geleden kreeg haar man te horen dat hij ernstig ziek is, dat heeft Nelleke’s perspectief op het leven veranderd. “Zaken waar ik me vroeger druk om maakte lijken nu irrelevant. Maar ik ga niet bij de pakken neerzitten, ik blijf rustig. Ook hier slaan we ons doorheen.” 


Dit interview hoort bij het project Sterke Verhalen van Sterke Vrouwen, en is een resultaat van een samenwerking tussen Stichting Melania en Vrouwen van Nu. Het project brengt de positie van vrouwen van 50+ in Nederland en Kenia in beeld aan de hand van verhalen van sterke vrouwen. Dit project is gefinancierd met een bijdrage vanuit Frame Voice Report!, een Europees subsidieprogramma met als doel om de kennis van en de betrokkenheid bij de duurzame ontwikkelingsdoelen onder EU- burgers te vergroten.

Lees hier het volledige interview Bernadette en Marjon.

Lees hier het volledige interview van Esther en Diana.

Lees hier het volledige interview van Crescentia en Mientje.

Lees hier ook het interview van Nongisha en Ank.

Meer informatie over het project Sterke verhalen van Sterke vrouwen lees je hier.

De foto's van de verschillende vrouwen uit de documentaire vindt u hier.

Foto's: monavandenberg photography