Cursus kunstgeschiedenis: M. Pieters

Programma 2020

Ook deze keer een aantal verschillende onderwerpen, die aansluiten bij actuele of komende tentoonstellingen.

• 29 februari: 100 jaar Bauhaus. Van Weimar naar
  Dessau en Berlijn
• 7 maart: Het Lam Gods van Jan van Eyck
• 14 maart: Marmer wordt vlees. De beeldhouwkunst
  van Gian Lorenzo Bernini (1598-1680)
• 21 maart: Gustav Klimt (1862-1918): traditionalist en
 avant-gardist
- Verdere programma inhoud onderstaand -

Als u belangstelling heeft, graag aanmelden vóór 10 januari 2020.

I.v.m. met de getoonde beelden, kan slechts een beperkt aantal deelnemers toegelaten worden.
De kosten van deelname voor niet leden: € 32,50. 
Als u lid bent van de Vrouwen van Nu, betaalt u € 26,50.  De bedragen zijn inclusief handouts.
De ochtenden worden gehouden in de bovenzaal van de Lindehof, Graaf Willemstraat 27 te Hoogwoud van
10.00 - 12.00 uur.
U kunt zich aanmelden bij mw. G. Le Mair  g.lemair@gmail.com

Bij voldoende deelnemers kan de cursus van start gaan. Eind januari 2020 ontvangt u alle gegevens om het verschuldigde bedrag over te maken.

Met vriendelijke groeten,
namens het bestuur, Greet Le Mair.


• 29 februari 100 jaar Bauhaus. Van Weimar naar
 Dessau en Berlijn

In 1919 werden in Weimar de verschillende kunstopleidingen samengevoegd tot het Staatliches Bauhaus Weimar. Voortaan zouden de klassieke disciplines van de beelden kunsten; architectuur, schilderkunst en beeldhouwkunst samenwerken met de uitingen van de kunstnijverheid. Een revolutionaire gedachte in Duitsland. Het instituut werd een plek van experiment en waar studenten op een geheel nieuwe wijze onderwijs kregen. Alles moest leiden tot een nieuwe kunst, die niet alleen esthetisch aantrekkelijk was, maar ook functioneel en efficiënt. Onder leiding van Walter Gropius (1883-1969) kwamen de grote namen van de avant-garde naar Weimar om les te geven. Door het opkomende conservatisme werd het instituut in 1925 gedwongen Weimar te verlaten, waarop men onderdak vond in de industriestad Dessau. Hier bouwde Gropius het revolutionaire schoolgebouw en de ‘Meisterwohnungen’. Na Gropius volgden Hannes Meyer (1889-1954) en Ludwig Mies van der Rohe (1886-1969) als directeuren en kwam de nadruk steeds meer op de industriële vormgeving en architectuur te liggen. Onder druk van de Nazi’s werd het instituut in 1932 gedwongen naar Berlijn te verhuizen, waar het zichzelf in 1933 ophief. Docenten en studenten zwermden uiteindelijk over de gehele wereld uit en brachten de theorieën van Bauhaus in praktijk. Afgelopen jaar werd het jubileum in Duitsland groots gevierd. Bauhaus is echter tijdloos en daarom een terugblik.

• 7 maart: Het Lam Gods van Jan van Eyck: geschiedenis, iconografie en invloed van ‘het mooiste werk van het christendom’.
In 1425 bestelde de Gentse schepen Jodocys Vijd (+1439) voor zijn kapel in de kooromgang van de St. Baafskerk een altaarstuk, dat blijk moest geven van zijn devotie, maar ook van zijn status. Het zou één van de grootste altaarstukken worden, dat in de 15de eeuw in het Noorden werd gemaakt. Als uitvoerende schilders koos hij niet de minste: Hubert van Eyck (ca. 1385-1426), die echter al een jaar later zou overlijden. De opdracht werd voltooid door zijn jongere broer Jan van Eyck (ca. 1390-1441), die tot één van de meest gevraagde schilders zou uitgroeien. Het Lam Gods, zo genoemd naar de voorstelling op het centrale paneel aan de binnenzijde, is een zog. triptiek (drieluik) dat geopend en gesloten kon worden, al naar gelang de eisen van de liturgie. Het geheel kent een complex iconografisch programma, dat de hele geschiedenis verbeeld, van de komst van Christus tot en met het liturgische offer in de vorm van het Lam Gods. Daarnaast blinkt het door iconografische en technische inventies uit en is het ware een lust voor het oog. Dit leidde dan ook tijdgenoten en latere bewonderaars tot uitspraken als: ‘een groots en kostbaar altaarstuk, geschilderd met artistieke genialiteit’ en ‘het mooiste werk van het christendom’. Ondanks Reformatie, de komst van Napoleon, verkoop van onderdelen en roof door de Nazi’s is het geheel ongeschonden te bewonderen in de kerk waar het ooit voor gemaakt is. Alhoewel, ongeschonden? Sinds een diefstal in 1934 is één paneel nog steeds zoek. Sindsdien zijn er talloze hypotheses opgesteld en zoektochten ondernomen. Tevergeefs tot nu toe.
Naar aanleiding van restauratie van het Lam Gods wordt vanaf 1 februari 2020 in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Gent een grote tentoonstelling over Jan van Eyck gehouden, waarbij de al gerestaureerde panelen van het Lam Gods centraal staan.

• 14 maart: Marmer wordt vlees. De beeldhouwkunst van Gian Lorenzo Bernini (1598-1680)
Bij zijn roeping tot paus in 1623 riep Maffeo Barberini, paus Urbanus VIII, Bernini bij zich en zei tegen hem: ‘het is uw groot fortuin, cavaliere Bernini, dat Maffeo Barberini paus is geworden, maar wij zijn nog fortuinlijker dat cavaliere Bernini in de tijd van ons pontificaat leeft’. Het getuigt van de reputatie die Bernini al als jonge kunstenaar had opgebouwd. Hij zou de kunstgeschiedenis ingaan als schilder, architect, ontwerper, maar vooral als beeldhouwer. Zijn werk is op 50 plaatsen in Rome te vinden. Geboren als zoon van een Napolitaanse beeldhouwer komt hij met zijn vader op jonge leeftijd naar Rome, waar hij als snel de aandacht op zich vestigt van kardinaal Scipione Borghese, neef van de toenmalige paus Paulus V. Deze kardinaal geeft een aantal grote beelden, zoals de Roof van Proserpina, David en Apollo en Daphne, in opdracht. Daarop volgen diverse pauselijke opdrachten voor kerken in Rome, maar ook voor bustes van de groten van Europa. Onder paus Innocentius X raakte Bernini op een zijspoor, maar weet zijn positie terug te krijgen door de beroemde Vier stromen fontein op de Piazza Navona en de Cornaro-kapel in de Santa Maria della Vittoria. Oder paus Alexander VII (Fabio Chigi) werd Bernini vooral ingezet als architect en vormgever van Rome, beeldhouwwerk werd vooral door zijn assistenten voltooid. Zijn hele leven is Bernini actief gebleven, tot twee weken voor zijn dood was hij werkzaam. Zijn laatste werk is een buste van Christus als Salvator Mundi. Ondanks zijn status kreeg hij een eenvoudige begrafenis en werd hij in het simpele familiegraf in de Santa Maria Maggiore bijgezet. Pas in de 19de eeuw kwam er een plaquette, die er aan herinnert dat hier één van de grootste beeldhouwers uit de kunstgeschiedenis is bijgezet.
Vanaf 14 februari 2020 wijdt het Rijksmuseum in Amsterdam een tentoonstelling aan de vroege barok in Rome, waarin een hoofdrol is weggelegd voor Bernini en Caravaggio.

• 21 maart: Gustav Klimt (1862-1918): traditionalist
 en avant-gardist
.
Gustav Klimt (1862-1918) zou van een traditioneel opgeleide ambachtelijk schilder uitgroeien tot de stichter van de Weense Secession en met zijn decoratieve landschappen, symbolistische voorstellingen en portretten de high-society van Wenen gaan behagen, nadat de grote massa zijn werk niet meer begreep en afkeurde. Financieel grotendeels onafhankelijk kon hij naar hartenlust experimenteren en nieuwe stijlen ter hand nemen, die hem tot beroemde schilderijen als ‘Judith’ en ‘De kus’ zouden brengen. Daarnaast had hij een onconventionele levenswandel, wat hem voor sommigen des te aantrekkelijker maakte. Het Van Gogh Museum zal in het najaar van 2020 een tentoonstelling wijden aan Klimt, waarin hij samen met andere avant-gardisten van rond 1900 getoond zal worden. 50 werken van Klimt zullen in ieder geval naar Nederland komen. Nu alvast een voorproefje van een veelzijdig schilder.

=====================================